
Phần lớn thời gian học tiếng Nhật, bạn gõ phím hoặc chọn đáp án. Nhưng khi tự tay viết, bạn mới thấy mình hay nhầm シ với ツ, quên nét đầu của 右, hay viết 末 thành 未.
Một cuốn sách tập viết chữ Nhật tốt giúp sửa những lỗi đó từ sớm: đúng thứ tự nét, đúng tỉ lệ, phân biệt được các chữ giống nhau. Sách không thay được việc học từ vựng, nhưng giúp bạn nhớ mặt chữ chắc hơn.
Bài này hướng dẫn cách chọn sách tập viết theo trình độ, giới thiệu vài đầu sách có thật, các quy tắc nét cơ bản, cặp kana hay viết sai và cách luyện kanji để nhớ lâu. Cuối bài có bài tập tự kiểm tra.
Kỳ thi JLPT là trắc nghiệm, không chấm chữ viết tay. Vì vậy nhiều người bỏ qua phần viết. Tuy vậy, luyện viết vẫn có ích ở mấy điểm sau:
| Loại sách | Nội dung | Khi nào dùng |
|---|---|---|
| Tập viết hiragana, katakana | Mỗi chữ kana có hình đánh số thứ tự nét, chữ mờ để tô, ô trống để viết | 1–3 tuần đầu tiên |
| Kanji cơ bản | Vài trăm chữ đầu tiên, có bộ thủ, cách đọc, từ ví dụ | Sau khi thuộc kana, tương đương N5–N4 |
| Kanji theo cấp JLPT | Chữ và từ chia theo cấp, có bài kiểm tra | Khi ôn thi N3 trở lên |
| Vở ô vuông trắng | Chỉ có ô, thường có đường chữ thập mờ giữa ô (vở Nhật gọi là 十字リーダー) | Dùng song song mọi giai đoạn để viết lại không nhìn mẫu |
Đừng học kanji khi chưa viết chắc kana. Rất nhiều nét trong kana (nét móc, nét phẩy) xuất hiện lại trong kanji.
Các đầu sách dưới đây đều có thật và được dùng phổ biến. Hãy xem bản mẫu trước khi mua để chắc nó hợp với cách học của bạn.
Với kana, gần như sách nhập môn nào cũng có trang tập viết. Bạn cũng có thể in bảng kana có thứ tự nét rồi tập trên vở ô vuông.
Lưu ý: tránh sách in mờ, sai nét. Chữ mẫu trong sách tập viết nên dùng kiểu chữ giáo khoa (教科書体, きょうかしょたい) vì nó gần với chữ viết tay. Kiểu chữ gothic trên màn hình nối hoặc bỏ một số nét, nếu bắt chước sẽ viết sai.
Phần lớn chữ tuân theo vài quy tắc chung: trên trước dưới sau, trái trước phải sau, ngang trước sổ sau, khung ngoài trước phần trong, nét xuyên suốt viết cuối. Bảng sau cho ví dụ cụ thể và cả ngoại lệ hay gặp:
| Chữ | Số nét | Thứ tự | Cách đọc, nghĩa |
|---|---|---|---|
| 十 | 2 | nét ngang trước, sổ dọc sau | じゅう, mười |
| 川 | 3 | trái sang phải | かわ, sông |
| 口 | 3 | sổ trái, nét ngang gập xuống bên phải, ngang đáy | くち, miệng |
| 日 | 4 | như 口, thêm ngang giữa trước ngang đáy | ひ / にち, mặt trời, ngày |
| 中 | 4 | viết khung 口 trước, sổ xuyên giữa viết cuối | なか / ちゅう, bên trong |
| 小 | 3 | nét sổ giữa trước, rồi chấm trái, chấm phải | ちいさい / しょう, nhỏ |
| 国 | 8 | khung trái và trên trước, phần 玉 bên trong, nét đáy đóng khung cuối cùng | くに / こく, đất nước |
| 右 | 5 | nét phẩy ノ trước, nét ngang sau, rồi 口 | みぎ, bên phải |
| 左 | 5 | nét ngang trước, nét phẩy ノ sau, rồi 工 | ひだり, bên trái |
| 女 | 3 | nét く, nét phẩy ノ, cuối cùng nét ngang | おんな, phụ nữ |
右 và 左 là cặp ngoại lệ nổi tiếng: nhìn giống nhau ở phần trên nhưng thứ tự hai nét đầu ngược nhau.
Sách tập viết tốt thể hiện rõ ba kiểu này. Viết đúng ba kiểu kết thúc nét là chữ đã gọn hơn rất nhiều.
| Cặp chữ | Cách phân biệt khi viết |
|---|---|
| シ (shi) / ツ (tsu) | Cả hai 3 nét. シ: hai chấm xếp dọc bên trái, nét cuối hất từ dưới lên. ツ: hai chấm xếp ngang phía trên, nét cuối kéo từ trên phải xuống dưới. |
| ン (n) / ソ (so) | Cả hai 2 nét. ン: nét 2 hất từ dưới lên. ソ: nét 2 kéo từ trên xuống. |
| ぬ (nu) / め (me) | Cả hai 2 nét; ぬ có vòng nhỏ ở cuối, め thì không. |
| る (ru) / ろ (ro) | Cả hai 1 nét; る có vòng nhỏ ở cuối. |
| わ (wa) / ね (ne) / れ (re) | Cùng phần bên trái. わ: bên phải cong tròn. ね: kết thúc bằng vòng nhỏ. れ: cuối nét hất lên. |
| は (ha) / ほ (ho) | は 3 nét, ほ 4 nét vì có thêm nét ngang trên cùng bên phải. |
| ク (ku) / タ (ta) | ク 2 nét; タ 3 nét, thêm một nét chấm ở giữa. |
Một số chữ in trên máy khác với chữ viết tay. Trong nhiều phông chữ, き và さ có nét dưới nối liền với nét trên; khi viết tay, nét này tách rời (き 4 nét, さ 3 nét). そ có thể viết 1 nét hoặc 2 nét, cả hai đều được chấp nhận. り viết tay thường là 2 nét tách rời.
Tô chữ mẫu 20 lần thường chỉ luyện tay, không luyện trí nhớ. Hãy dùng quy trình ngắn cho mỗi chữ:
| Kanji | Cấu tạo | Hán Việt | Từ ví dụ |
|---|---|---|---|
| 休 | 亻 (người) + 木 (cây): người tựa gốc cây | HƯU | 休む (やすむ, nghỉ), 休日 (きゅうじつ, ngày nghỉ) |
| 明 | 日 (mặt trời) + 月 (mặt trăng) | MINH | 明るい (あかるい, sáng sủa), 説明 (せつめい, giải thích) |
| 林 / 森 | hai 木 / ba 木 | LÂM / SÂM | 林 (はやし, rừng thưa), 森 (もり, rừng rậm) |
| 好 | 女 (phụ nữ) + 子 (con) | HẢO | 好き (すき, thích) |
| 男 | 田 (ruộng) + 力 (sức) | NAM | 男 (おとこ, đàn ông), 男性 (だんせい, nam giới) |
Chú ý các cặp chỉ khác độ dài nét: 未 (VỊ, chưa) có ngang trên ngắn, 末 (MẠT, cuối) có ngang trên dài; 土 (THỔ, đất) có ngang dưới dài, 士 (SĨ) có ngang trên dài.
Gợi ý lượng học: người đi làm có 15–20 phút mỗi ngày có thể bắt đầu với vài chữ mới, cộng phần ôn chữ cũ. Ôn đều quan trọng hơn học nhiều chữ một lúc.
Đáp án:
Sách tập viết giúp bạn viết đúng chữ. Corodomo giúp bạn gặp lại chính những chữ đó trong câu tiếng Nhật thật, có âm thanh. Đây là nền tảng học ngoại ngữ qua video, có tiếng Nhật, dùng trên web và app iOS/Android, kho hơn 5.000 video chọn lọc.
Gói Free cho xem gần như toàn bộ kho video, không giới hạn số video mỗi ngày. Bạn được tra từ, dịch và hỏi CoroAI trong hạn mức AI, và thêm 1 video của riêng mình. Gói Plus/Pro mở thêm tính năng, xem ở trang bảng giá.
Cách bắt đầu: vào trang học tiếng Nhật, chọn một video ngắn trong kho video tiếng Nhật, lưu 5 từ có kanji bạn vừa tập viết. Khi muốn kiểm tra trình độ, làm đề thi thử JLPT.
Bắt đầu bằng một cuốn tập viết hiragana, katakana có đánh số thứ tự nét. Khi đã thuộc kana, chuyển sang sách kanji cơ bản như Kanji Look and Learn, Basic Kanji Book, hoặc cuốn Chữ Hán đi kèm Minna no Nihongo nếu bạn học theo bộ đó.
Không. JLPT là thi trắc nghiệm, không có phần viết tay. Viết tay vẫn hữu ích để nhớ mặt chữ và phân biệt chữ giống nhau trong phần đọc.
Người mới nên dùng bút chì hoặc bút bi ngòi vừa trên vở ô vuông. Bút chì cho phép tẩy và thể hiện rõ các kiểu kết thúc nét とめ, はね, はらい.
Nắm các quy tắc chung và ngoại lệ hay gặp như 右/左 là đủ để tự đoán đúng phần lớn chữ. Khi gặp chữ nhiều nét, xem thứ tự nét trong sách hoặc từ điển một lần trước khi viết.
Được, miễn là bạn tự chia ô vuông đều nhau cho mỗi chữ. Vở ô vuông có đường chữ thập mờ sẽ dễ căn tỉ lệ hơn.
Sách tập viết chữ Nhật hiệu quả khi bạn chọn đúng trình độ, viết đúng thứ tự nét và không dừng ở việc tô chữ mẫu. Học kana trước, kanji sau, mỗi chữ gắn với âm Hán Việt và vài từ thông dụng, rồi gặp lại các từ đó khi đọc và nghe. Viết ít mà đều, có bước tự viết lại không nhìn mẫu, sẽ hiệu quả hơn tô kín cả trang.
Bài liên quan: