
Ở nhà sách và trên mạng có hàng chục đầu sách ngữ pháp tiếng Anh. Nhiều người mua ba bốn cuốn, mỗi cuốn học vài chương rồi để đó. Vấn đề thường không nằm ở sách, mà ở chỗ chọn sai cuốn so với trình độ, hoặc chỉ đọc mà không làm bài.
Bài này tổng hợp những cuốn sách ngữ pháp tiếng Anh được dùng rộng rãi, ghi đúng tác giả, nhà xuất bản và trình độ phù hợp. Sau đó là cách chọn theo mục tiêu, cách học một bài trong sách cho hiệu quả, và một bài tập nhỏ có đáp án.
| Sách | Tác giả, nhà xuất bản | Trình độ | Loại |
|---|---|---|---|
| Essential Grammar in Use | Raymond Murphy, Cambridge University Press | A1–B1 | Lý thuyết + bài tập |
| English Grammar in Use | Raymond Murphy, Cambridge University Press | B1–B2 | Lý thuyết + bài tập |
| Advanced Grammar in Use | Martin Hewings, Cambridge University Press | C1–C2 | Lý thuyết + bài tập |
| Oxford Practice Grammar (Basic, Intermediate, Advanced) | Nhiều tác giả theo cấp, Oxford University Press | Cơ bản đến nâng cao | Lý thuyết + bài tập |
| Basic English Grammar | Betty S. Azar, Stacy A. Hagen, Pearson | Sơ cấp | Lý thuyết + bài tập |
| Longman English Grammar Practice | L. G. Alexander, Longman | Trung cấp | Thiên về bài tập |
| Destination B1, B2, C1 & C2 | Malcolm Mann, Steve Taylore-Knowles, Macmillan | B1–C2 | Ngữ pháp + từ vựng, luyện thi Cambridge |
| Cambridge Grammar for IELTS | Diana Hopkins, Pauline Cullen, Cambridge University Press | Luyện IELTS | Ngữ pháp theo dạng bài IELTS |
| Practical English Usage | Michael Swan, Oxford University Press | Trung cấp trở lên | Sách tra cứu |
| Giải thích ngữ pháp tiếng Anh | Mai Lan Hương (đồng tác giả Hà Thanh Uyên) | Cơ bản đến trung cấp | Giải thích bằng tiếng Việt + bài tập |
Đây là bộ sách ngữ pháp tự học quen thuộc nhất. Mỗi bài (unit) gói trong hai trang đối diện: trang trái giải thích kèm ví dụ, trang phải là bài tập. Cách trình bày này rất hợp để tự học mỗi ngày một unit.
Nhược điểm: sách tập trung vào ngữ pháp, ít luyện nghe nói, và nhiều ví dụ là câu đơn lẻ. Bạn cần nguồn khác để thấy ngữ pháp trong hội thoại thật. Nếu học tiếng Anh Mỹ, Cambridge có bộ tương ứng như Grammar in Use Intermediate.
Bộ ba cấp của Oxford, cấu trúc gần giống Grammar in Use. Mỗi cấp có tác giả riêng:
Hợp với người thích hiểu kỹ "vì sao", hoặc muốn có bộ thứ hai để luyện thêm sau Grammar in Use.
Thuộc bộ sách ngữ pháp của Betty Azar, gồm ba cuốn theo cấp: Basic English Grammar, Fundamentals of English Grammar và Understanding and Using English Grammar. Sách có nhiều bảng tóm tắt và bài tập, hay được dùng ở lớp học theo giáo trình Mỹ.
Lý thuyết ngắn gọn, phần lớn là bài tập. Hợp với người đã hiểu quy tắc nhưng còn sai khi dùng, cần luyện nhiều cho quen tay. Phần giải thích không kỹ bằng Grammar in Use hay Oxford Practice Grammar.
Bộ ba cuốn Destination B1, Destination B2 và Destination C1 & C2 dạy ngữ pháp và từ vựng song song, bài tập theo dạng đề Cambridge English (B1 Preliminary, B2 First, C1 Advanced, C2 Proficiency). Không dành cho người mới bắt đầu. Hợp với người đã có nền và muốn tăng tốc lên trình độ cao hơn.
Ôn những điểm ngữ pháp hay cần trong IELTS, gắn với bài nghe, đọc, viết theo phong cách đề thi. Bản phát hành gần đây được đổi tên thành IELTS Grammar for Bands 6.5 and Above. Nên dùng khi đã vững trình độ trung cấp và có mục tiêu IELTS rõ ràng.
Đây là sách tra cứu, không phải sách học theo bài. Sách giải thích rất nhiều vấn đề ngữ pháp và cách dùng từ dễ nhầm. Ở bản thứ tư, phần ngữ pháp được sắp theo chủ đề, phần từ vựng có danh sách các từ hay gây nhầm lẫn xếp theo A–Z, cuối sách có mục lục tra cứu. Hợp với người học trình độ khá, giáo viên, người viết và dịch thuật. Không có bài tập trong sách.
Sách tiếng Việt quen thuộc với học sinh Việt Nam. Ưu điểm là giải thích bằng tiếng Việt, dễ tiếp cận khi bạn chưa đọc thoải mái sách tiếng Anh, và bám sát ngữ pháp trong chương trình phổ thông. Có thể dùng làm bước đệm trước khi chuyển sang sách tiếng Anh như Grammar in Use.
| Bạn đang ở đâu | Cuốn chính | Cuốn bổ sung |
|---|---|---|
| Mất gốc, mới bắt đầu | Essential Grammar in Use | Giải thích ngữ pháp tiếng Anh (nếu cần giải thích tiếng Việt) |
| Ôn thi THPT | Giải thích ngữ pháp tiếng Anh | English Grammar in Use để luyện thêm |
| Trung cấp, muốn giao tiếp và viết chuẩn | English Grammar in Use | Oxford Practice Grammar Intermediate |
| Luyện TOEIC | English Grammar in Use | Đề luyện thi thật để quen dạng câu Part 5, Part 6 |
| Luyện IELTS | English Grammar in Use, rồi Grammar for IELTS | Practical English Usage để tra |
| Thi Cambridge (B1 Preliminary, B2 First...) | Destination đúng cấp | Grammar in Use cùng trình độ |
| Nâng cao, viết học thuật, dịch | Advanced Grammar in Use | Practical English Usage |
Lời khuyên: một cuốn chính học đến hết tốt hơn ba cuốn học dở. Chỉ mua cuốn bổ sung khi đã học xong hoặc gần xong cuốn chính.
Nếu không phải người mới hoàn toàn, hãy làm bài kiểm tra chẩn đoán trước. Nhiều sách có sẵn phần này, ví dụ English Grammar in Use có Study Guide ở cuối sách để chỉ ra unit bạn cần học. Câu nào sai thì học unit tương ứng, câu nào đúng chắc chắn thì bỏ qua.
Sau khoảng một tuần, làm lại những câu đã sai. Ôn lại đúng chỗ yếu hiệu quả hơn đọc lại cả unit.
Đây là điểm ngữ pháp người Việt hay nhầm, vì tiếng Việt chỉ dùng "đã" cho cả hai.
Chọn hoặc chia dạng đúng của từ trong ngoặc. Nếu sai câu nào, đó là chủ điểm bạn nên tìm trong sách.
Đáp án:
Sách cho bạn quy tắc. Để quy tắc thành phản xạ, bạn cần gặp nó nhiều lần trong câu nói thật. Corodomo là nền tảng học ngoại ngữ qua video, có tiếng Anh cùng 5 ngôn ngữ khác, với hơn 5.000 video chọn lọc trên web và app iOS, Android.
Gói Free cho xem gần như toàn bộ kho video, không giới hạn số video mỗi ngày. Bạn được tra từ, dịch và hỏi CoroAI trong hạn mức AI, ví dụ hỏi vì sao một câu trong video dùng thì này mà không dùng thì kia, và thêm 1 video của riêng mình. Các gói Plus và Pro mở thêm tính năng, xem ở trang bảng giá.
Cách bắt đầu: vào trang học tiếng Anh, chọn video trong kho video tiếng Anh hợp trình độ của bạn. Học xong một unit trong sách thì tìm câu dùng cấu trúc đó trong video và nói đuổi theo. Nếu đang luyện TOEIC, thử đề thi thử TOEIC để xem điểm ngữ pháp nào còn yếu.
Essential Grammar in Use của Raymond Murphy là lựa chọn phổ biến nhất để tự học. Nếu cần giải thích bằng tiếng Việt, có thể bắt đầu với Giải thích ngữ pháp tiếng Anh của Mai Lan Hương rồi chuyển sang sách tiếng Anh.
Có, đây là nền tảng tốt cho cả hai. Sau đó nên luyện thêm bằng đề thi thật cho TOEIC, hoặc Grammar for IELTS cho IELTS, để quen dạng câu hỏi.
Một cuốn chính đúng trình độ là đủ. Học hết, làm hết bài tập, rồi mới dùng cuốn thứ hai để luyện thêm hoặc lên trình độ.
Không nên. Đây là sách tra cứu, không có bài tập. Hãy dùng nó để tra khi gặp điểm khó trong lúc đọc, viết hoặc học sách khác.
Một unit mỗi ngày, khoảng 20–30 phút gồm cả bài tập, là nhịp hợp với đa số người đi học, đi làm. Đều đặn quan trọng hơn học nhiều một lúc.
Không có một cuốn sách ngữ pháp tiếng Anh hay nhất cho tất cả mọi người. Có cuốn hợp nhất với trình độ và mục tiêu của bạn: Grammar in Use cho tự học theo cấp, Oxford Practice Grammar để luyện thêm, Destination và Grammar for IELTS cho luyện thi, Practical English Usage để tra cứu.
Chọn một cuốn, học đều mỗi ngày một unit, ghi sổ lỗi, và đem từng cấu trúc ra dùng ngoài trang sách. Ngữ pháp chỉ thật sự là của bạn khi bạn nghe ra và nói đúng nó trong câu thật.
Bài liên quan: