
Làm IT ở Nhật hay với khách hàng Nhật, bạn sẽ gặp hàng loạt từ katakana và Hán tự kỹ thuật mà từ điển thường không giải thích rõ. Bài này gom 100 thuật ngữ lập trình, hạ tầng và kiểm thử, kèm cách học để nhớ lâu.
Nhiều kỹ sư Việt học tiếng Nhật qua giáo trình tổng quát, nên vào dự án vẫn lúng túng với từ như 要件定義 hay 結合テスト. Họp, đọc tài liệu thiết kế và review code đều dùng nhóm từ riêng này.
Cách học hiệu quả là gặp từ trong ngữ cảnh thật. Với Corodomo, bạn dán link YouTube (ví dụ bài giảng lập trình tiếng Nhật) hoặc tải video lên, hệ thống tự tạo phụ đề song ngữ. Bạn tra từ bằng AI ngay trên phụ đề và lưu thành flashcard để ôn theo quãng. Gói Free có giới hạn số video và lượt dùng AI; đầy đủ tính năng AI nằm ở gói Plus.
Bài chia theo nhóm chủ đề, mỗi nhóm có bảng từ, mẹo nhớ và mini-task áp dụng ngay.
Luyện ngay với video thật trên Corodomo
Nghe từng câu · Shadowing · Chép chính tả · Từ vựng
Mở video 空港での出入国手続き (khoảng 2 phút): nghe từng câu với phụ đề song ngữ, nhại theo và nhận điểm phát âm từ AI, rồi tự kiểm tra bằng bài chép chính tả.
Thuật ngữ IT tiếng Nhật chia thành ba loại. Loại thứ nhất là katakana mượn từ tiếng Anh, như バグ (bug). Loại thứ hai là từ Hán Nhật, như 設計 (thiết kế). Loại thứ ba là từ viết tắt hoặc lai, như 仕様書.
Người Việt có lợi thế lớn ở loại Hán, vì âm Hán Việt gần với âm Hán Nhật. 設計 là "thiết kế", 実装 là "thực trang", 障害 là "chướng hại". Hãy dùng âm Hán Việt làm điểm tựa trí nhớ.
Katakana thì cần chú ý trường âm và âm ngắt. Ví dụ サーバー (server) có hai trường âm, và 「データ」 (data) đọc là "đê-ta", không phải "đa-ta".
| Từ | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 設計 | せっけい | thiết kế |
| 実装 | じっそう | triển khai code, implement |
| 障害 | しょうがい | sự cố, lỗi hệ thống |
Đây là nhóm bạn dùng hằng ngày khi viết code, review và trao đổi trong team. Phần lớn là katakana, nên cần quen cách đọc hơn là cách viết.
Trong review code, bạn sẽ nghe câu như 「この関数、名前を変えてください」 (Hãy đổi tên hàm này). Nắm các từ dưới đây là đủ hiểu phần lớn cuộc trao đổi.
| Từ | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 変数 | へんすう | biến |
| 関数 | かんすう | hàm |
| 配列 | はいれつ | mảng |
| 文字列 | もじれつ | chuỗi ký tự |
| 整数 | せいすう | số nguyên |
| 条件分岐 | じょうけんぶんき | rẽ nhánh theo điều kiện |
| 繰り返し | くりかえし | vòng lặp |
| 引数 | ひきすう | tham số truyền vào |
| 戻り値 | もどりち | giá trị trả về |
| 例外処理 | れいがいしょり | xử lý ngoại lệ |
| コンパイル | コンパイル | biên dịch |
| デバッグ | デバッグ | gỡ lỗi |
| リファクタリング | リファクタリング | tái cấu trúc code |
| ソースコード | ソースコード | mã nguồn |
| コードレビュー | コードレビュー | review code |
Nhóm này còn các từ như クラス (class), オブジェクト (object), ライブラリ (thư viện), フレームワーク (framework), バージョン管理 (quản lý phiên bản), ブランチ (nhánh), マージ (gộp), コミット (commit), プルリクエスト (pull request), 継承 (kế thừa, けいしょう), 再帰 (đệ quy, さいき), 非同期 (bất đồng bộ, ひどうき), 定数 (hằng số, ていすう), 型 (kiểu dữ liệu, かた), 実行 (thực thi, じっこう).
Kỹ sư hạ tầng (インフラエンジニア) dùng nhiều từ Hán ngắn và katakana. Khi có sự cố, báo cáo bằng tiếng Nhật cần chính xác, vì 障害 và 不具合 mang sắc thái khác nhau.
障害 thường chỉ sự cố ảnh hưởng hệ thống, còn 不具合 là lỗi hoặc trục trặc nói chung. Phân biệt đúng giúp bản báo cáo nghe chuyên nghiệp hơn.
| Từ | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| サーバー | サーバー | máy chủ |
| ネットワーク | ネットワーク | mạng |
| データベース | データベース | cơ sở dữ liệu |
| 運用 | うんよう | vận hành |
| 保守 | ほしゅ | bảo trì |
| 監視 | かんし | giám sát |
| 障害対応 | しょうがいたいおう | xử lý sự cố |
| 負荷分散 | ふかぶんさん | cân bằng tải |
| 冗長化 | じょうちょうか | dự phòng (redundancy) |
| バックアップ | バックアップ | sao lưu |
Từ nên học thêm: クラウド (cloud), 仮想化 (ảo hóa, かそうか), 認証 (xác thực, にんしょう), 暗号化 (mã hóa, あんごうか), 脆弱性 (lỗ hổng, ぜいじゃくせい), ファイアウォール (tường lửa), 復旧 (khôi phục, ふっきゅう), 稼働 (hoạt động, かどう), 停止 (dừng, ていし), 本番環境 (môi trường production, ほんばんかんきょう), 開発環境 (môi trường dev).
Kiểm thử (テスト) ở Nhật rất bài bản, với tài liệu và bảng kiểm tra chi tiết. Bạn sẽ gặp các cấp độ test theo mô hình chữ V, nên cần nhớ thứ tự.
Thứ tự phổ biến: 単体テスト → 結合テスト → システムテスト → 受入テスト. Học theo chuỗi này thì nhớ cả bốn từ cùng lúc.
| Từ | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 単体テスト | たんたいテスト | unit test |
| 結合テスト | けつごうテスト | integration test |
| 受入テスト | うけいれテスト | kiểm thử nghiệm thu |
| テストケース | テストケース | ca kiểm thử |
| 期待値 | きたいち | kết quả mong đợi |
| 再現手順 | さいげんてじゅん | các bước tái hiện lỗi |
| 不具合 | ふぐあい | lỗi, trục trặc |
| 回帰テスト | かいきテスト | regression test |
| 品質保証 | ひんしつほしょう | đảm bảo chất lượng (QA) |
| 仕様 | しよう | đặc tả, spec |
Thêm: 負荷テスト (load test), 性能 (hiệu năng, せいのう), 網羅 (bao phủ, もうら), 検証 (kiểm chứng, けんしょう), 確認 (xác nhận, かくにん), 修正 (sửa, しゅうせい), 報告 (báo cáo, ほうこく), 優先度 (độ ưu tiên, ゆうせんど), 深刻度 (mức nghiêm trọng, しんこくど), 自動化 (tự động hóa, じどうか).
「再現手順を教えてください。」– Hãy cho tôi biết các bước tái hiện lỗi.
Dự án IT Nhật nổi tiếng với tài liệu và quy trình rõ ràng. Hiểu từ ở nhóm này giúp bạn theo kịp cuộc họp và biết mình đang ở giai đoạn nào.
Ngoài ra còn văn hóa 報連相 (ほうれんそう): báo cáo, liên lạc, thảo luận. Đây là từ giao tiếp công sở nhưng dân IT dùng rất nhiều.
| Từ | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 要件定義 | ようけんていぎ | định nghĩa yêu cầu |
| 基本設計 | きほんせっけい | thiết kế cơ bản |
| 詳細設計 | しょうさいせっけい | thiết kế chi tiết |
| 製造 | せいぞう | giai đoạn code |
| リリース | リリース | phát hành |
| 納期 | のうき | hạn giao hàng |
| 進捗 | しんちょく | tiến độ |
| 工数 | こうすう | man-hour, khối lượng công |
| 課題 | かだい | vấn đề tồn đọng |
| 仕様変更 | しようへんこう | thay đổi spec |
Học thêm: 議事録 (biên bản họp, ぎじろく), 見積もり (ước lượng, みつもり), 顧客 (khách hàng, こきゃく), 設計書 (tài liệu thiết kế, せっけいしょ), アジャイル (agile), スプリント (sprint), 依頼 (yêu cầu, いらい), 承認 (phê duyệt, しょうにん), 納品 (giao sản phẩm, のうひん), 引き継ぎ (bàn giao, ひきつぎ).
Học danh sách khô khan dễ quên sau vài ngày. Video kỹ thuật tiếng Nhật cho bạn thấy từ xuất hiện cùng giọng nói, ngữ điệu và tình huống thật.
Quy trình gợi ý: chọn video 10 phút về Git, AWS hoặc kiểm thử, rồi học qua video với phụ đề song ngữ. Tra từ lạ bằng AI, lưu vào flashcard từ vựng và ôn theo quãng. Bốn dạng bài kiểm tra từ giúp bạn nhớ cả nghĩa, cách đọc và cách dùng.
Khi đã quen, luyện nói bằng shadowing từng câu. Công cụ chấm phát âm, gồm cả pitch accent tiếng Nhật, giúp bạn nghe tự nhiên hơn khi họp. Muốn tập tình huống như báo cáo sự cố, hãy thử luyện nói với CoroAI.
| Câu mẫu | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| テストでバグが見つかりました | テストでバグがみつかりました | Đã tìm thấy bug khi test |
| 来週リリースの予定です | らいしゅうリリースのよていです | Dự kiến phát hành tuần sau |
Bài liên quan:
Nhiều công ty yêu cầu khoảng N2, một số vị trí nhận N3. Từ vựng IT thường nằm ngoài đề thi, nên cần học riêng song song với luyện JLPT.
Nên, nhưng cần kiểm tra cách đọc. Nhiều từ đổi âm, như データ hay ブランチ. Hãy nghe người bản xứ phát âm rồi nhại lại.
Với 8–10 từ mỗi ngày kèm ôn tập, khoảng 2–3 tháng là hợp lý. Đây là ước tính, tùy thời gian rảnh của bạn.
障害 thường chỉ sự cố ảnh hưởng vận hành hệ thống. 不具合 rộng hơn, gồm cả lỗi nhỏ. Khi không chắc, hãy nghe cách đồng nghiệp dùng trong dự án.
Video hội thảo, bài giảng lập trình và kênh kỹ thuật tiếng Nhật trên YouTube rất phù hợp. Bạn có thể dán link vào Corodomo để có phụ đề song ngữ và tra từ ngay.
Học tiếp trên Corodomo: Học tiếng Nhật qua video · Video luyện tập: 空港での出入国手続き