Sổ tay Keigo: Dùng đúng trong phỏng vấn xin việc và môi trường công sở Nhật Bản

Học cách sử dụng Keigo chuẩn xác trong phỏng vấn xin việc và môi trường công sở Nhật Bản. Nâng cao kỹ năng giao tiếp và tạo ấn tượng tốt.

Giao tiếp là chìa khóa thành công trong mọi môi trường, đặc biệt là ở Nhật Bản với hệ thống kính ngữ Keigo phức tạp. Nắm vững Keigo không chỉ giúp bạn tự tin hơn trong phỏng vấn xin việc mà còn xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp tại nơi làm việc, mở ra nhiều cơ hội phát triển.

• Keigo là gì? Vì sao lại quan trọng?
• Keigo trong phỏng vấn xin việc: Ghi điểm từ ấn tượng đầu tiên
• Keigo trong môi trường công sở: Ứng xử chuyên nghiệp mỗi ngày
• Mẹo thực hành và nâng cao Keigo hiệu quả
• Những thắc mắc hay gặp

Keigo là gì? Vì sao lại quan trọng?

Keigo (敬語) là hệ thống kính ngữ trong tiếng Nhật, được sử dụng để thể hiện sự tôn trọng đối với người nghe hoặc người được nhắc đến. Keigo không chỉ đơn thuần là sự lịch sự, mà còn phản ánh vị thế xã hội, mối quan hệ giữa người nói và người nghe. Việc sử dụng Keigo đúng cách là yếu tố then chốt để thể hiện sự chuyên nghiệp, tôn trọng văn hóa Nhật Bản.

Ở Nhật, Keigo là một phần không thể thiếu trong giao tiếp hàng ngày, đặc biệt là trong môi trường kinh doanh và công sở. Người nước ngoài có thể được châm chước ở một mức độ nào đó, nhưng việc sử dụng Keigo tốt sẽ giúp bạn tạo được ấn tượng cực kỳ tích cực, xây dựng lòng tin và hòa nhập nhanh hơn với đồng nghiệp, cấp trên.

• Thể hiện sự tôn trọng: Keigo giúp bạn bày tỏ sự kính trọng với người có địa vị cao hơn hoặc khách hàng.
• Giao tiếp chuyên nghiệp: Đây là yếu tố cơ bản trong mọi tương tác kinh doanh tại Nhật Bản.
• Xây dựng mối quan hệ: Sử dụng Keigo phù hợp giúp tạo dựng các mối quan hệ bền vững, đáng tin cậy.
• Nâng cao giá trị bản thân: Cho thấy bạn đã đầu tư thời gian và công sức để hiểu rõ văn hóa Nhật Bản.

Ba loại Keigo cơ bản bạn cần biết

Keigo được chia thành ba loại chính, mỗi loại có mục đích và cách dùng riêng. Hiểu rõ sự khác biệt này là bước đầu tiên để sử dụng Keigo hiệu quả.

1. Sonkeigo (尊敬語 - Tôn Kính Ngữ):

   Dùng để nâng cao hành động hoặc trạng thái của người khác, thể hiện sự tôn trọng đối với họ. Đối tượng thường là cấp trên, khách hàng, hoặc người có địa vị cao hơn.

   Ví dụ: thay vì 「食べる」(taberu - ăn), dùng 「召し上がる」(meshiagaru - ăn [Sonkeigo]).

2. Kenjougo (謙譲語 - Khiêm Nhường Ngữ):

   Dùng để hạ thấp hành động hoặc trạng thái của bản thân, gián tiếp thể hiện sự tôn trọng đối với người nghe. Đối tượng tương tự như Sonkeigo.

   Ví dụ: thay vì 「言う」(iu - nói), dùng 「申す」(mousu - nói [Kenjougo]).

3. Teineigo (丁寧語 - Lịch Sự Ngữ):

   Là dạng lịch sự chung chung, thể hiện sự tôn trọng đối với người nghe bằng cách sử dụng các đuôi động từ 「です」và 「ます」. Đây là loại Keigo cơ bản và được sử dụng rộng rãi nhất trong giao tiếp hàng ngày.

   Ví dụ: thay vì 「行く」(iku - đi), dùng 「行きます」(ikimasu - đi [Teineigo]).

Keigo trong phỏng vấn xin việc: Ghi điểm từ ấn tượng đầu tiên

Phỏng vấn xin việc là cơ hội vàng để bạn tạo ấn tượng đầu tiên. Sử dụng Keigo thành thạo sẽ giúp bạn thể hiện sự nghiêm túc, chuyên nghiệp và tôn trọng đối với nhà tuyển dụng. Dưới đây là những cụm từ và cấu trúc Keigo thiết yếu cho buổi phỏng vấn.

Các cấu trúc Keigo cần thiết khi phỏng vấn

Bạn cần sử dụng Kenjougo khi nói về bản thân và Sonkeigo khi nói về nhà tuyển dụng hoặc công ty.

• Khi tự giới thiệu: Dùng Kenjougo cho hành động của mình.

  私 (わたくし) は [Tên của bạn] と申 (もう) します。
  Watakushi wa [Tên của bạn] to moushimasu.
  Tôi là [Tên của bạn].

• Khi cảm ơn: Sử dụng cấu trúc lịch sự và trang trọng.

  本日は、お忙 (いそが) しい中 (なか)、お時間 (じかん) を頂 (いただ) き、誠 (まこと) にありがとうございます。
  Honjitsu wa, o-isogashii naka, o-jikan o itadaki, makoto ni arigatou gozaimasu.
  Hôm nay, xin chân thành cảm ơn quý vị đã dành thời gian quý báu.

• Khi nói về công ty (của họ): Dùng Sonkeigo hoặc thêm お/ご.

  貴社 (きしゃ) の製品 (せいひん) に大変 (たいへん) 興味 (きょうみ) を持 (も) っております。
  Kisha no seihin ni taihen kyoumi o motte orimasu.
  Tôi rất quan tâm đến sản phẩm của quý công ty.

• Khi xin phép hoặc trình bày:

  恐 (おそ) れ入 (い) りますが、もう一度 (いちど) お聞 (き) きしてもよろしいでしょうか。
  Osoreirimasu ga, mou ichido o-kiki shitemo yoroshii deshou ka.
  Xin lỗi, tôi có thể hỏi lại một lần nữa được không ạ?

  僭越 (せんえつ) ながら、私 (わたくし) の考 (かんが) えを申 (もう) し上 (あ) げさせていただきます。
  Sen'etsu nagara, watakushi no kangae o moushiagesasete itadakimasu.
  Xin phép được mạn phép trình bày suy nghĩ của tôi.

Đây là bảng tóm tắt một số từ vựng Keigo quan trọng cho phỏng vấn:

Thông thường (thân mật)	Teineigo (lịch sự)	Kenjougo (khiêm nhường - về mình)	Sonkeigo (tôn kính - về đối phương)	Ý nghĩa
言う (iu)	言います (iimasu)	申します (moushimasu)	おっしゃいます (osshaimasu)	Nói
見る (miru)	見ます (mimasu)	拝見します (haiken shimasu)	ご覧になります (goran ni narimasu)	Xem, nhìn
行く (iku)	行きます (ikimasu)	参ります (mairimasu) / 伺います (ukagaimasu)	いらっしゃいます (irasshaimasu)	Đi
来る (kuru)	来ます (kimasu)	参ります (mairimasu) / 伺います (ukagaimasu)	いらっしゃいます (irasshaimasu) / お越しになります (okoshi ni narimasu)	Đến
する (suru)	します (shimasu)	いたします (itashimasu)	なさいます (nasaimasu)	Làm
いる (iru)	います (imasu)	おります (orimasu)	いらっしゃいます (irasshaimasu)	Có mặt, ở
もらう (morau)	もらいます (moraimasu)	いただきます (itadakimasu)	お受け取りになります (o-uketori ni narimasu)	Nhận

• Chuẩn bị trước các câu trả lời: Luyện tập trả lời các câu hỏi phỏng vấn phổ biến bằng Keigo. Viết ra kịch bản và đọc to nhiều lần.
• Ghi nhớ từ vựng Keigo cơ bản: Đặc biệt là các động từ Kenjougo và Sonkeigo thông dụng.
• Nghe và bắt chước: Xem các video phỏng vấn giả định bằng tiếng Nhật để làm quen với ngữ điệu và cách dùng Keigo.
• Tránh dùng Keigo quá đà: Đôi khi, việc cố gắng dùng quá nhiều Keigo có thể khiến câu văn trở nên gượng gạo. Ưu tiên sự tự nhiên và chính xác.

Keigo trong môi trường công sở: Ứng xử chuyên nghiệp mỗi ngày

Trong công việc, Keigo không chỉ là quy tắc giao tiếp mà còn là công cụ xây dựng mối quan hệ và duy trì sự hòa thuận. Bạn sẽ cần điều chỉnh cách dùng Keigo tùy theo đối tượng giao tiếp: cấp trên, đồng nghiệp, hay khách hàng.

Giao tiếp với cấp trên (上司 - Joushi) và khách hàng (お客様 - Okyaku-sama)

Đây là hai đối tượng đòi hỏi bạn phải sử dụng Keigo một cách cẩn trọng và chuẩn mực nhất. Luôn sử dụng Sonkeigo khi nói về hành động của họ và Kenjougo khi nói về hành động của bạn.

Khi muốn hỏi sếp đã xem báo cáo chưa:
部長 (ぶちょう)、先週 (せんしゅう) お送 (おく) りいたしました資料 (しりょう) は、もうご覧 (らん) になりましたでしょうか？
Buchou, senshuu o-okuri itashimashita shiryō wa, mou goran ni narimashita deshou ka?
Trưởng phòng, tài liệu tôi đã gửi tuần trước, ngài đã xem chưa ạ?

Khi muốn nói bạn đã nhận được yêu cầu của khách hàng:
かしこまりました。ただいま、担当者 (たんとうしゃ) に申 (もう) し伝 (つた) えます。
Kashikomarimashita. Tadaima, tantousha ni moushitsutaemasu.
Tôi đã rõ. Tôi sẽ báo lại cho người phụ trách ngay bây giờ.

Giao tiếp với đồng nghiệp (同僚 - Douryou)

Với đồng nghiệp ngang cấp, bạn có thể linh hoạt hơn. Teineigo là lựa chọn an toàn và phổ biến nhất. Đôi khi, trong mối quan hệ thân thiết, bạn có thể dùng thể thông thường (普通形 - futsuukei), nhưng cần cẩn trọng và quan sát cách mọi người trong công ty bạn giao tiếp.

Khi nhờ đồng nghiệp giúp đỡ:
恐 (おそ) れ入 (い) りますが、少 (すこ) しお手伝 (てつだ) いいただけますでしょうか？
Osoreirimasu ga, sukoshi o-tetsudai itadakemasu deshou ka?
Xin lỗi, bạn có thể giúp tôi một chút được không?

Khi muốn xác nhận công việc với đồng nghiệp:
この件 (けん) ですが、[Tên đồng nghiệp]さん、ご確認 (かくにん) いただけますか？
Kono ken desu ga, [Tên đồng nghiệp]-san, go-kakunin itadakemasu ka?
Về việc này, bạn [Tên đồng nghiệp] có thể xác nhận giúp tôi được không?

Keigo trong email và điện thoại công sở

Giao tiếp qua email và điện thoại cũng yêu cầu Keigo chuẩn mực. Đây là những kỹ năng thiết yếu mà mọi nhân viên tại Nhật đều cần nắm vững.

• Mở đầu email:

  いつもお世話 (せわ) になっております。
  Itsumo o-sewa ni natte orimasu.
  Cảm ơn quý vị đã luôn quan tâm giúp đỡ.

• Kết thúc email:

  何卒 (なにとぞ) よろしくお願 (ねが) いいたします。
  Nani to zo yoroshiku onegai itashimasu.
  Rất mong nhận được sự hợp tác của quý vị.

• Trả lời điện thoại:

  はい、[Tên công ty]でございます。
  Hai, [Tên công ty] de gozaimasu.
  Vâng, [Tên công ty] xin nghe.

• Khi muốn xác nhận lại trên điện thoại:

  念 (ねん) のため、復唱 (ふくしょう) させていただきます。
  Nen no tame, fukushou sasete itadakimasu.
  Để chắc chắn, tôi xin phép nhắc lại.

• Học các cụm từ cố định: Trong công sở có rất nhiều cụm từ Keigo cố định. Học thuộc chúng sẽ giúp bạn giao tiếp tự nhiên hơn.
• Quan sát đồng nghiệp: Đây là cách học hiệu quả nhất. Chú ý cách cấp trên, đồng nghiệp và khách hàng giao tiếp để học hỏi.
• Sử dụng trợ từ 「お」và 「ご」: Nắm vững cách thêm 「お」 (cho từ gốc thuần Nhật) và 「ご」 (cho từ gốc Hán) vào danh từ hoặc gốc động từ để tạo dạng Keigo. Ví dụ: 「お電話」(o-denwa - cuộc điện thoại), 「ご報告」(go-houkoku - báo cáo).
• Thực hành viết email: Viết nháp email bằng Keigo và nhờ người bản xứ kiểm tra. Việc luyện tập viết sẽ giúp bạn củng cố kiến thức ngữ pháp và từ vựng.

Mẹo thực hành và nâng cao Keigo hiệu quả

Học Keigo không chỉ là học thuộc lòng mà còn là quá trình rèn luyện liên tục. Dưới đây là một số mẹo giúp bạn thực hành hiệu quả, đặc biệt khi bạn có ít thời gian.

• Nghe và lặp lại (Shadowing): Nghe các bản tin, chương trình phỏng vấn hoặc phim ảnh Nhật Bản có sử dụng Keigo (ví dụ: các bộ phim về công sở, tin tức của NHK) và lặp lại theo họ. Kỹ thuật shadowing giúp bạn bắt chước ngữ điệu, tốc độ nói và cách dùng từ chính xác.
• Đọc tài liệu công sở: Tìm đọc các tài liệu mẫu về email kinh doanh, báo cáo công việc tiếng Nhật. Chú ý các cụm từ Keigo được sử dụng. Corodomo có các video hướng dẫn giao tiếp công sở, rất hữu ích cho bạn.
• Tạo thẻ từ vựng Keigo (Flashcards): Ghi chú các cặp từ thông thường và Keigo tương ứng. Ví dụ: 裏 (うら) – 申 (もう)す – 言 (い)う. Luyện tập thường xuyên để ghi nhớ.
• Thực hành đóng vai (Role-play): Nếu có bạn bè cùng học, hãy cùng nhau luyện tập các tình huống phỏng vấn hoặc giao tiếp công sở. Đóng vai nhà tuyển dụng, cấp trên, hoặc khách hàng để làm quen với các vai trò khác nhau.
• Sử dụng ứng dụng học tiếng Nhật: Một số ứng dụng chuyên về tiếng Nhật có phần bài tập về Keigo. Tận dụng thời gian rảnh rỗi trên điện thoại để luyện tập.
• Đặt mục tiêu nhỏ, thực tế: Thay vì cố gắng học tất cả Keigo cùng lúc, hãy đặt mục tiêu nhỏ. Ví dụ: tuần này học 5 động từ Kenjougo, tuần sau học 5 động từ Sonkeigo.

---

Những thắc mắc hay gặp

Người nước ngoài có cần phải dùng Keigo hoàn hảo không?

Không nhất thiết phải hoàn hảo ngay từ đầu. Người Nhật thường có sự châm chước nhất định đối với người nước ngoài. Tuy nhiên, việc cố gắng sử dụng Keigo một cách chính xác sẽ thể hiện sự tôn trọng và mong muốn hòa nhập của bạn. Điều này sẽ được đánh giá rất cao. Hãy bắt đầu với Teineigo và các Kenjougo/Sonkeigo cơ bản nhất.

Làm thế nào để phân biệt khi nào dùng Sonkeigo và khi nào dùng Kenjougo?

Sonkeigo (tôn kính ngữ) dùng khi nói về hành động của người khác, đặc biệt là người có địa vị cao hơn bạn (sếp, khách hàng, người lớn tuổi). Mục đích là nâng cao người đó lên. Kenjougo (khiêm nhường ngữ) dùng khi nói về hành động của chính bạn, nhưng là để hạ thấp bản thân xuống, gián tiếp thể hiện sự tôn trọng đối với người nghe. Hãy nhớ: Sonkeigo cho người khác, Kenjougo cho bản thân.

Tôi có nên dùng Keigo với đồng nghiệp không?

Với đồng nghiệp ngang cấp, bạn thường chỉ cần dùng Teineigo (đuôi -masu, -desu) là đủ. Tuy nhiên, trong môi trường công sở Nhật Bản, ngay cả với đồng nghiệp, việc dùng Teineigo vẫn thể hiện sự chuyên nghiệp và lịch sự. Chỉ khi bạn và đồng nghiệp có mối quan hệ rất thân thiết hoặc được họ cho phép, bạn mới có thể chuyển sang dùng thể thông thường.

Tôi nên làm gì khi không chắc chắn về cách dùng Keigo?

Trong trường hợp không chắc chắn, hãy ưu tiên sử dụng Teineigo. Nó an toàn và luôn thể hiện sự lịch sự. Nếu có thể, hãy hỏi một đồng nghiệp hoặc người bạn Nhật tin cậy để được hướng dẫn. Việc chủ động tìm hiểu và sửa sai cũng là một cách học hỏi hiệu quả.

Tôi có thể học Keigo ở đâu một cách hiệu quả?

Bạn có thể tham khảo các sách giáo trình chuyên về Keigo, các khóa học tiếng Nhật doanh nghiệp, hoặc các tài liệu trực tuyến. Trang web Corodomo cung cấp nhiều tài liệu và bài luyện tập giúp bạn nâng cao kỹ năng tiếng Nhật, bao gồm cả các tình huống giao tiếp công sở. Luyện thi JLPT cũng giúp bạn củng cố ngữ pháp và từ vựng nền tảng cần thiết.

Kết luận

Nắm vững Keigo là một trong những kỹ năng quan trọng nhất để thành công trong môi trường làm việc tại Nhật Bản. Từ phỏng vấn xin việc cho đến giao tiếp hàng ngày với cấp trên, đồng nghiệp và khách hàng, Keigo giúp bạn tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp, đáng tin cậy. Dù có vẻ phức tạp, nhưng với sự kiên trì luyện tập và áp dụng các mẹo nhỏ, bạn hoàn toàn có thể sử dụng Keigo một cách tự tin và hiệu quả.

Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng cách tập trung vào ba loại Keigo cơ bản, học thuộc các mẫu câu thông dụng và không ngừng quan sát, học hỏi từ những người xung quanh. Dần dần, Keigo sẽ trở thành một phần tự nhiên trong cách giao tiếp của bạn, mở ra cánh cửa thành công tại xứ sở hoa anh đào.

Thử ngay Corodomo: Học ngoại ngữ · Học qua Video · Luyện thi JLPT